Bảo vệ và khai thác sản phẩm mang đặc trưng địa phương - tài sản trí tuệ là vấn đề mang tính cấp thiết và quan trọng trong bối cảnh thương mại hoá toàn cầu bởi chỉ dẫn địa lý (CDĐL) nói chung là mối liên kết giữa sản phẩm và xuất xứ sản phẩm. CDĐL cho sản phẩm xoài của tỉnh Đồng Tháp nói riêng và các CDĐL khác một khi được bảo vệ bởi một hành lang pháp lý vững chắc, sẽ phát huy giá trị, duy trì vị trí của sản phẩm trên thị trường, đồng thời hỗ trợ người dân, doanh nghiệp yên tâm phát triển sản xuất một cách bền vững. Hoàn thiện hệ thống quản lý và phát triển Việc ban hành các quy chế, quy trình, quy định phục vụ hoạt động khai thác, quản lý CDĐL “Cao Lãnh” góp phần vào việc thống nhất sự quản lý từ trung ương đến địa phương, và giữa các địa phương với nhau trong hoạt động này. Bên cạnh đó, nội dung của quản lý CDĐL “Cao Lãnh” cũng được ghi nhận cụ thể, rõ ràng để các cơ quan, tổ chức quản lý có thể tách bạch được quyền hạn và trách nhiệm của mình trong hoạt động quản lý. Đồng thời, cần quy định thêm về tính độc lập và trách nhiệm của các tổ chức quản lý tại nơi có CDĐL nhằm nâng cao năng lực của các tổ chức đó cũng như hiệu quả trong quản lý CDĐL tại địa phương mình.
 CDĐL “Cao Lãnh” là tài sản trí tuệ chung của cộng đồng những người sản xuất sản phẩm xoài gắn với khu vực địa lý tương ứng. Các quy định liên quan được thẩm định, ban hành nhằm xác định rõ vai trò của các cơ quan quản lý Nhà nước là điều phối chung nhằm đảm bảo hài hòa lợi ích và công bằng xã hội trong việc quản lý, phát triển CDĐL “Cao Lãnh”. Việc quản lý và phát triển CDĐL “Cao Lãnh” mở ra cơ hội thuận lợi, phát huy lợi thế cạnh tranh để làm tăng giá trị kinh tế cho người dân và doanh nghiệp tham gia chuỗi giá trị sản phẩm xoài trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp. Bên cạnh hiệu quả kinh tế, các sản phẩm của nhiệm vụ vừa phát huy giá trị văn hóa của ngành nghề truyền thống vừa giải quyết việc làm cho lao động ở nông thôn, hạn chế di cư, di dân. Sản phẩm của đề tài còn đóng góp những công cụ quản lý nhãn hiệu là CDĐL gắn với quy chuẩn kỹ thuật địa phương trong sản xuất và kinh doanh xoài quả tươi đảm bảo các quy chuẩn chất lượng phục vụ cho người tiêu dùng một các hiệu quả, đây còn là giải pháp hạn chế các hoạt động sản xuất kém chất lượng ảnh hưởng đến uy tín và khả năng cạnh tranh của sản phẩm chủ lực địa phương vốn rất nổi tiếng như xoài Cao Lãnh. Phát huy lợi thế cạnh tranh và tăng giá trị kinh tế CDĐL “Cao Lãnh” cho sản phẩm xoài của tỉnh Đồng Tháp được bảo hộ là cơ hội thuận lợi, phát huy lợi thế cạnh tranh để làm tăng giá trị kinh tế cho người dân tại địa phương, góp phần ổn định cơ cấu kinh tế của tỉnh và các huyện/thành phố, tạo nên vùng kinh tế bền vững và chuỗi giá trị hiệu quả có giá trị kinh tế cao. Tác động bước đầu tới các HTX, tổ sản xuất, tổ hợp tác, hội quán sản xuất, kinh doanh sản phẩm xoài khi tiếp cận với tư duy sản xuất khoa học, kiểm soát chất lượng chặt chẽ với hệ thống tiêu chí chất lượng chung, cách sản xuất hàng hóa đáp ứng nhu cầu thị trường. Thông qua các hoạt động quảng bá và kết nối thị trường, người tiêu dùng đã được biết và quen dần với logo, bao bì của sản phẩm mang CDĐL trên thị trường. Quá trình quản lý và phát triển chỉ dẫn địa lý “Cao Lãnh” cho sản phẩm xoài của tỉnh Đồng Tháp gắn với kiểm soát chất lượng, mã số vùng trồng phục vụ xuất khẩu góp phần nâng cao danh tiếng cho sản phẩm, cụ thể hơn là góp phần gia tăng nhận biết về sản phẩm xoài mang chỉ dẫn địa lý thông qua các phương thức truyền thông (phóng sự, website, báo điện tử…). Sự gia tăng về danh tiếng thúc đẩy quá trình gia tăng năng suất kết hợp với mở rộng quy mô vùng sản xuất để đáp ứng đủ cho nhu cầu của xã hội. Thời điểm trước khi triển khai nhiệm vụ, tổng diện tích trồng xoài trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp năm 2021 là 13.500 ha; so với thời điểm triển khai nhiệm vụ, ngành hàng xoài tỉnh Đồng Tháp năm 2023 có quy mô sản xuất trồng đạt 14.829 ha. Bên cạnh đó, hình ảnh sản phẩm được nâng lên nhằm củng cố vị trí của sản phẩm trên thị trường. Quan trọng hơn, giá bán sản phẩm cũng gia tăng nên danh tiếng sản phẩm được củng cố nhờ CDĐL. Giá sản phẩm xoài được cung ứng ra thị trường có gắn CDĐL “Cao Lãnh” được ghi nhận cao gấp 1,5 - 2,5 lần so với giá sản phẩm cùng loại trên thị trường với giá 95.000 đồng/kg đối với xoài cát Chu và 150.000 đồng/kg đối với xoài Cát. CDĐL “Cao Lãnh” còn có tác động tích cực đến sự phát triển của> những ngành dịch vụ liên quan như du lịch sinh thái gắn với ngành hàng xoài của tỉnh Đồng Tháp, danh tiếng của sản phẩm góp phần nâng cao danh tiếng và tính độc đáo của địa phương, qua đó hấp dẫn khách du lịch tới những địa phương. Năm 2023, tỉnh Đồng Tháp đã tổ chức “Lễ hội Xoài Đồng Tháp năm 2023 - Nâng tầm vị thế” diễn ra trong 4 ngày thu hút trên 150.000 lượt người đến tham quan, trải nghiệm các hoạt động. Ngoài ra, chính quyền địa phương đã có sự kết hợp thêm loại hình du lịch nông nghiệp sinh thái về xoài Cao Lãnh khuyến khích phát triển với nhiều tour du lịch trải nghiệm liên quan đến xoài được khai thác như: tour tham quan vườn xoài hữu cơ, trải nghiệm thu hoạch xoài, chế biến các sản phẩm từ xoài và mua các sản phẩm trực tiếp tại nơi sản xuất… Những việc này góp phần vào sự phát triển du lịch sinh thái tại khu vực và tạo ra cơ hội việc làm cho ngườ dân địa phương. Ngoài ra, CDĐL “Cao Lãnh” cho sản phẩm xoài giúp thay đổi cơ chế quản lý vì CDĐL là tài sản chung của cộng đồng. Cụ thể là, trước khi đăng kí CDĐL “Cao Lãnh”, sản phẩm xoài được quản lý tự do và riêng lẻ bởi từng người sản xuất, nhưng sau khi đăng ký, quá trình quản lý được triển khai bởi những quy định cụ thể, có sự tham gia của của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Đồng Tháp, Hội Ngành hàng Xoài Đồng Tháp và các Sở, Ban, Ngành liên quan. Nhiệm vụ huy động sự tham gia của các nhà sản xuất, kinh doanh để đảm bảo tính khả thi và hiệu quả trong quá trình khai thác CDĐL . Nhiệm vụ ghi nhận sử dụng CDĐL cho 30 chủ thể là các Doanh nghiệp, HTX, tổ sản xuất, hội quán, nông hộ trên địa bàn huyện Cao Lãnh và thành phố Cao Lãnh; hỗ trợ các HTX, tổ hợp tác, hội quán… sản xuất, kinh doanh xoài tham gia kết nối với nhiều cơ sở đóng gói, đơn vị xuất khẩu, kinh doanh phục vụ thị trường trong và ngoài nước.
Công Thường
|