Thực trạng xây dựng thương hiệu nông sản Việt

Để xây dựng thương hiệu cho các sản phẩm, các cấp Hội Nông dân trong tỉnh đã tích cực lựa chọn những nông sản đặc trưng, sản phẩm OCOP của địa phương tham gia các hội chợ, chương trình xúc tiến tiêu thụ sản phẩm; chú trọng tập huấn vệ sinh an toàn thực phẩm cho các tổ chức, cá nhân; hoàn thiện thủ tục cấp Giấy chứng nhận đảm bảo vệ sinh, xây dựng nhãn mác, bao bì cho sản phẩm. 

Trong sản xuất nông nghiệp, nhiều gia đình hội viên, nông dân đã chủ động ứng dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất; thực hiện liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị gắn với xây dựng thương hiệu sản phẩm, mang lại thu nhập cao và giải quyết việc làm cho hàng trăm lao động…Tuy nhiên, việc xây dựng thương hiệu, nhãn hiệu trong nông nghiệp hiện trên địa bàn vùng, địa phương còn những hạn chế. 
Việc xây dựng và phát triển thương hiệu nông sản chỉ dừng ở mức khuyến khích và thực hiện dàn trải, theo mô hình thí điểm. Nhiều địa phương và doanh nghiệp chưa thực sự thấy rõ vai trò quan trọng và ý nghĩa của việc xây dựng cũng như bảo vệ thương hiệu hàng nông sản. Việc ứng dụng khoa học - kỹ thuật còn hạn chế, thiếu đầu tư cho công tác tiếp thị, nghiên cứu thị trường… cũng như nội tại của từng chủ thể tham gia đã làm ảnh hưởng đến xây dựng, phát triển thương hiệu Việt.

Bên cạnh đó, tình trạng sản xuất hàng nông sản còn manh mún, rời rạc, còn chịu nhiều rủi ro do thiên tai, dịch bệnh khó kiểm soát,… Khoa học kỹ thuật còn lạc hậu, sản phẩm sau thu hoạch chưa thật bài bản, thiếu sự đầu tư cho công tác tiếp thị, nghiên cứu thị trường, đây là những yếu tố cản trở chiến lược xây dựng thương hiệu nông sản. Mặt khác, kinh phí cho hoạt động này phần lớn phụ thuộc vào chương trình xúc tiến thương mại hoặc lồng ghép vào các chương trình hoạt động của các lĩnh vực khác. Khả năng các hợp tác xã (HTX), doanh nghiệp tiếp cận các hệ thống xuất khẩu, hệ thống bán sỉ, bán lẻ hiện tại vẫn còn nhiều hạn chế.

Một số khó khăn và hạn chế trong quá trình triển khai hoạt động của Hội Nông dân và các tổ chức tập thể vẫn còn tồn tại như: nhận thức của một bộ phận hội viên, nông dân còn mông lung, đặc biệt ở khu vực nông thôn, trong đó tập trung vào vấn đề hạ tầng KHCN, việc ứng dụng chuyển đổi số hiện nay; mẫu mã sản phẩm vùng miền, ý thức bảo vệ, quyền và trách nhiệm của ND trong sản xuất, tiêu dùng, tiêu thụ sản phẩm; tham gia chuỗi sản xuất sản phẩm an toàn; có truy xuất nguồn gốc; Hội viên nông dân còn lo lắng, băn khoăn nhiều trong việc tiếp cận, sử dụng các mặt hàng vật tư, sản phẩm bảo vệ thực vật, công tác bảo quản sau chế biến cho nông sản, sản phẩm của mình…

Giải pháp phát huy vai trò của Hội Nông dân và các tổ chức tập thể 

Thông qua việc xây dựng các mô hình nông nghiệp thông minh, nông nghiệp công nghệ cao tại nhiều địa phương, các cấp Hội còn phối hợp tổ chức các lớp đào tạo, tập huấn giúp hội viên, nông dân nâng cao trình độ về công nghệ thông tin, kiến thức khoa học kỹ thuật, kỹ năng số; hỗ trợ truy xuất nguồn gốc sản phẩm; kỹ năng livestream, xây dựng các video; giới thiệu, quảng bá sản phẩm, tham gia sàn giao dịch thương mại điện tử…Nhờ đó, đã góp phần giảm thiểu chi phí sản xuất, gia tăng năng suất lao động, nâng cao hiệu quả, đảm bảo chất lượng an toàn vệ sinh thực phẩm, bảo vệ môi trường cũng như nâng cao giá trị, khả năng cạnh tranh của nông sản Việt Nam. Đến nay, theo thống kê đã có hàng vạn sản phẩm nông sản được đưa lên sàn thương mại điện tử và hàng nghìn giao dịch điện tử; trong đó, nhiều mặt hàng nông sản, sản phẩm nông nghiệp của Việt Nam đang được chào bán trên các sàn thương mại điện tử có uy tín và đạt doanh số bán hàng khá cao.

Đặc biệt, ngày càng có nhiều nông dân trên cả nước, nhất là những nông dân sản xuất kinh doanh giỏi đã ứng dụng có hiệu quả công nghệ số vào các khâu quản lý, tổ chức sản xuất, tiêu thụ nông sản, trên các lĩnh vực trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản, lâm nghiệp… cho thấy đang mang lại những kết quả hết sức khả quan. Nhiều chương trình, phần mềm quản trị vườn trồng, nông nghiệp chính xác đã được áp dụng nhằm tối ưu hóa việc sử dụng tài nguyên đất, nước, phân bón… để dần chuyển đổi từ sản xuất nông nghiệp truyền thống sang sản xuất nông nghiệp hiện đại. Từ đó, giúp tạo ra nhiều cơ hội gia tăng năng suất lao động, giảm phụ thuộc vào các điều kiện môi trường, thời tiết và kiểm soát dịch bệnh tốt hơn.

Các cấp Hội đã tập trung tuyên truyền, vận đông hội viên nông dân tích cực tham gia xây dựng, phát triển các mô hình kinh tế tập thể trong nông nghiệp, nòng cốt là các HTX và tổ hợp tác, qua đó giúp nông dân liên kết lại với nhau để đáp ứng các nhu cầu chung về kinh tế, xã hội và văn hoá của các thành viên, xây dựng các thương hiệu sản phẩm, hỗ trợ nhau trong SXKD, qua đó góp phần làm thay đổi tư duy từ sản xuất nông nghiệp sang phát triển kinh tế nông nghiệp. 

Hội Nông dân các tỉnh, thành phố đã tổ chức được lớp tuyên truyền nâng cao nhận thức về cơ hội và thách thức đối với nông dân trong chuyển đổi số; xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc, phát triển sản phẩm OCOP theo chuỗi giá trị; tư vấn, chuyển giao khoa học kỹ thuật, công nghệ mới và thực hiện chuyển đổi số, kinh tế số theo hướng tri thức hóa nông dân thu hút  hàng nghìn hội viên, nông dân tham dự; hướng đến xây dựng thương hiệu cho các sản phẩm đảm bảo quy trình, chất lượng. Từ năm 2023 đến nay, Hội Nông dân thành phố Hải Phòng đã tổ chức 72 hội nghị tập huấn cho 10.800 người về kiến thức chuyển đổi số trong lĩnh vực nông nghiệp, trong đó tập trung vào các kiến thức về đăng ký mã vùng sản phẩm, kiến thức phát triển du lịch nông nghiệp nhằm phục vụ nhu cầu xuất khẩu, trải nghiệm nông sản của người nông dân. 

Hoạt đột tuyên truyền, đẩy mạnh hoạt động tiêu thụ các sản phẩm nông sản cho hội viên, nông dân, đặc biệt việc hỗ trợ hội viên, nông dân trưng bày, quảng bá thương hiệu và tiêu thụ sản phẩm nông sản được triển khai liên tụcđã hỗ trợ giới thiệu cho các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất là các hộ hội viên nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi tiêu biểu của các thành phố tham gia gian hàng; phối hợp Sở Thông tin truyền thông, Bưu điện tỉnh/thành phố xây dựng các gian hàng trực tuyến trên sàn giao dịch thương mại điện tử Postmart của Tổng công ty Bưu điện Việt Nam (với 47 sản phẩm của 17 hợp tác xã, doanh nghiệp, cơ sở sản xuất tham gia, 136 sản phẩm của 58 chủ thể). Tổ chức các 4 buổi đào tạo hướng dẫn cài đặt, tạo tài khoản cho các chủ thể OCOP đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử Postmart.vn.

Trong giai đoạn hiện nay, nông nghiệp, nông dân, nông thôn tiếp tục được xác định có vị trí chiến lược quan trọng. Trong khi bối cảnh các hoạt động xuất khẩu hàng hóa Việt Nam tăng trưởng mạnh mẽ, nhu cầu xác lập, bảo vệ và khai thác quyền sở hữu trí tuệ của doanh nghiệp Việt tại nước ngoài cũng ngày càng tăng cao. Do đó, việc xây dựng, bảo vệ các thương hiệu cho nông sản là rất quan trọng.