Kết quả triển khai cơ chế, chính sách

Thời gian qua, Sở Khoa học và Công nghệ đã cùng với các ngành, địa phương trong tỉnh từng bước triển khai khá đồng bộ các nội dung phục vụ phát triển các nhãn hiệu cộng đồng, xây dựng thương hiệu cho các sản phẩm đặc sản địa phương phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. yTrong đó ưu tiên hỗ trợ các đặc sản, sản phẩm lợi thế có tiềm năng xuất khẩu để hình thành và phát triển một số thương hiệu mạnh của tỉnh góp phần phát triển kinh tế - xã hội, tăng thu nhập của người dân, doanh nghiệp và hợp tác xã; Tăng cường các hoạt động giới thiệu, quảng bá về các sản phẩm đặc sản của địa phương, nhãn hiệu cộng đồng thông qua các Hội nghị, Hội thảo, triển lãm giới thiệu sản phẩm, kết nối tiêu thụ nông sản và sản phẩm làng nghề gắn với phát triển du lịch.

Công tác quản lý và phát triển tài sản trí tuệ cho các sản phẩm chủ lực của địa phương, sản phẩm thuộc Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP) đã được địa phương đặc biệt chú trọng thực hiện. Xác định việc xây dựng và phát triển các nhãn hiệu cộng đồng là tiền đề và công cụ hữu hiệu giúp các địa phương hình thành, duy trì được các tổ chức tập thể như Hội/Hiệp hội, thúc đẩy sự phát triển các Tổ liên kết, hợp tác, hợp tác xã, kết nối vào các chương trình lớn của Nhà nước như Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, Chương trình mỗi xã một sản phẩm, đồng thời góp phần cố kết mối liên kết hữu cơ giữa các chủ thể như HTX, doanh nghiệp, hộ gia đình tổ chức sản xuất, thương mại sản phẩm trên thị trường theo chuỗi giá trị.  

Việc đăng ký bảo hộ tài sản trí tuệ đã được các doanh nghiệp quan tâm. Số lượt tổ chức, cá nhân tìm hiểu và tiến hành các thủ tục đăng ký quyền sở hữu trí tuệ tăng dần, thể hiện qua số hồ sơ đăng ký xác lập quyền. Đến nay, toàn tỉnh Lâm Đồng đã nộp đơn đăng ký xác lập quyền tại Cục Sở hữu trí tuệ đối với 37 nhãn hiệu cộng đồng, trong đó 34 nhãn hiệu đã được cấp Giấy chứng nhận nhãn hiệu (gồm 25 nhãn hiệu chứng nhận, 09 nhãn hiệu tập thể). Tỉnh Lâm Đồng đã đăng ký bảo hộ độc quyền ở nước ngoài cho 02 sản phẩm xuất khẩu chủ lực của địa phương (thương hiệu “Rau Đà Lạt” tại thị trường Trung Quốc và Singapore; “Trà B’Lao” tại Trung Quốc và Nhật Bản). 

Hiện nay, tỉnh đang tiến hành thực hiện các thủ tục đăng ký bảo hộ nhãn hiệu “Đà Lạt - Kết tinh kỳ diệu từ đất lành” tại các quốc gia: Nhật Bản, Hàn Quốc; đồng thời tiến hành xây dựng chỉ dẫn địa lý Cà phê Lâm Đồng và Sầu riêng Đạ Huoai. Các sản phẩm sau khi được bảo hộ đã bước đầu tạo dựng những ưu thế trong hoạt động sản xuất, kinh doanh như nâng cao giá trị, mở rộng thị trường, tạo lòng tin đối với người tiêu dùng như nhãn hiệu Rau Đà Lạt, Hoa Đà Lạt, Cà phê Arabica Cầu Đất, Sầu riêng Đạ Huoai, Đà Lạt - Kết tinh kỳ diệu từ đất lành...

Mô hình thành công nổi bật

Với những tiềm năng, lợi thế sẵn có, trong khuôn khổ Chương trình hợp tác giữa UBND tỉnh Lâm Đồng, Viện Hàn lâm Khoa học - Xã hội Việt Nam và Cơ quan hợp tác quốc tế Nhật Bản tại Việt Nam, tổ chức JICA Nhật Bản đã hỗ trợ tỉnh Lâm Đồng thực hiện dự án "Xây dựng mô hình phát triển nông nghiệp theo hướng tiếp cận đa ngành và cải thiện môi trường đầu tư trong nông nghiệp". Theo đó, UBND tỉnh Lâm Đồng đã đầu tư xây dựng, phát triển thương hiệu "Đà Lạt - Kết tinh kỳ diệu từ đất lành" nhằm thúc đẩy các mặt hàng nông sản chủ lực của địa phương phát triển, thu hút du khách với sứ mệnh mang những điều kỳ diệu kết tinh từ miền đất đặc biệt đến với mọi người.

Thương hiệu "Đà Lạt - Kết tinh kỳ diệu từ đất lành" được hình thành trên cơ sở những sản phẩm đặc trưng, có thế mạnh gắn liền với quá trình hình thành và phát triển của Đà Lạt, gồm các sản phẩm rau, hoa, cà phê Arabica, du lịch canh nông. Đến nay, thành phố Đà Lạt đã cấp quyền sử dụng nhãn hiệu chứng nhận “Đà Lạt - Kết tinh kỳ diệu từ đất lành” cho 768 tổ chức, cá nhân trên địa bàn thành phố Đà Lạt và các huyện phụ cận. Độ phủ của việc cấp quyền sử dụng nhãn hiệu tăng nhanh cho thấy hoạt động phát triển nhãn hiệu của địa phương đã đạt những hiệu quả nhất định. Giá trị thương mại của các sản phẩm sử dụng nhãn hiệu chứng nhận “Đà Lạt - Kết tinh kỳ diệu từ đất lành” ngày càng cao và được nhiều người biết đến.

Với chiến lược quảng bá sâu rộng đến cộng đồng doanh nghiệp, người tiêu dùng trong nước và quốc tế, cùng với công tác quản lý, kiểm soát sản phẩm mang nhãn hiệu, quy trình sản xuất - thu hoạch - bảo quản sản phẩm đã giúp thương hiệu “Đà Lạt - Kết tinh kỳ diệu từ đất lành” tạo sự vượt trội về chất lượng, uy tín của sản phẩm góp phần quảng bá thương hiệu và nâng cao lợi thế cạnh tranh của nông sản Lâm Đồng, khẳng định vị trí, định vị thương hiệu “Đà Lạt” tại thị trường Việt Nam và đang dần được người tiêu dùng nước ngoài biết đến. 
Là “thủ phủ” sầu riêng của Lâm Đồng, Đạ Huoai đang dồn lực để phát triển bền vững theo hướng sản xuất nông nghiệp an toàn, hữu cơ; qua đó, tạo ra các sản phẩm sầu riêng sạch, đảm bảo an toàn cho người tiêu dùng cũng như góp phần bảo vệ môi trường. Nhãn hiệu chứng nhận “Sầu riêng Đạ Huoai” được Cục Sở hữu trí tuệ cấp văn bằng bảo hộ cuối năm 2015. Sau quá trình quản lý và phát triển, huyện Đạ Huoai đã cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng nhãn hiệu chứng nhận “Sầu riêng Đạ Huoai” cho 397 hộ nông dân của các Hợp tác xã và Tổ hợp tác với diện tích 508 ha sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, tập trung ở các xã: Hà Lâm, Phước Lộc, Đạ P’loa, Đoàn Kết, Đạ Tồn, Đạ Oai và thị trấn Đạ M’ri. Sản phẩm sầu riêng được dán tem mang nhãn hiệu chứng nhận “Sầu riêng Đạ Huoai” đã từng bước được thị trường và người tiêu dùng đón nhận, được bán tại các cửa hàng bán nông sản sạch trên cả nước và có giá bán cao hơn từ 15-20% so với sản phẩm sầu riêng cùng loại và từng bước trở thành nông sản chủ lực của địa phương. Sản phẩm mang nhãn hiệu chứng nhận “Sầu riêng Đạ Huoai” được cung cấp ra thị trường dưới dạng trái sầu riêng tươi và sầu riêng đóng hộp. Năm 2019, huyện Đạ Huoai đã hoàn thiện Đề án truy xuất nguồn gốc Sầu riêng Đạ Huoai cung cấp cho các tổ chức, cá nhân 822.000 tem điện tử truy xuất nguồn gốc cho các tổ chức, cá nhân đã được cấp chứng nhận quyền sử dụng nhãn hiệu chứng nhận “Sầu riêng Đạ Huoai”. Năm 2021, đã cấp 79.635 tem dán trái cho 57 hộ thuộc 8 Tổ hợp tác trồng sầu riêng trên địa bàn các xã Đạ P’loa, Hà Lâm, Phước Lộc, Đạ Oai, Đoàn Kết, thị trấn Đạ M’ri và thị trấn Mađaguôi. Từ đó, giúp sản phẩm mang nhãn hiệu chứng nhận “Sầu riêng Đạ Huoai” tiếp cận với thị trường trong nước và vươn ra thị trường xuất khẩu đáp ứng với yêu cầu, tiêu chuẩn khắt khe. Từ tem truy xuất nguồn gốc giúp người tiêu dùng yên tâm về nguồn gốc sản phẩm và dễ dàng truy xuất thông tin của sản phẩm bằng phần mềm quét mã QR qua ứng dụng Zalo hay phần mềm Agrichek.

Thông qua việc bảo hộ các nhãn hiệu cộng đồng đã kết nối được các hộ nông dân từ hoạt động sản xuất đơn lẻ thành mô hình sản xuất tập trung, góp phần nâng cao chất lượng, khả năng cạnh tranh của sản phẩm, tạo dựng được công cụ quản lý và các căn cứ khoa học để định hướng người tiêu dùng sử dụng sản phẩm bảo đảm nguồn gốc, chất lượng.